Kedilerde Astım Nasıl Tedavi Edilir
Herhangi bir alerjenin solunması sonucu kedilerin ciğerlerinde enfeksiyon görülebilir ve bu da solunum yollarının daralmasına veya mukusla dolmasına sebep vererek astım belirtileri ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu belirtiler hafif bir öksürük veya hapşırma olabileceği gibi aynı insanlarda olduğu gibi bir astım nöbeti de olabilir. Malesef kedigiller için işe yarayan bir astım tedavisi yok fakat bu hastalık belli ilaçlarla ve belli stratejilerle kontrol altında tutulabilir. Hastalığı kontrol altında tutmanız için veterinerinizle iş birliği yapmanız ise şart.
Kedinizi Kortikostereoidler ile Tedavi Etmek
1. Kedinizi veterinerinize muayene ettirin. Hapşırma, öksürme, ağız açık bir şekilde nefes alma ve nefes alırken ıslık sesi çıkarma gibi semptomları kedinizde fark ederseniz hemen kedinizi veterinerinize muayeneye götürün. Veterineriniz teşhis koyduktan sonra tedavi süreci hakkında sizi bilgilendirecektir.
- Kedilerde astım tedavisi için en sık kullanılan seçenekler enfeksiyonla savaşmak için kortikostereoidler ve solunum yollarını açmak için bronkodilatörler.
2. Kedinize ilaçlarını nasıl vereceğinize karar verin. Stereoid tedavisi kedilerde ağızdan, soluyarak veya enjeksiyon ile yapılabilir. Kedinize ilaç yutturmakta zorluk yaşıyorsanız veteriner tarafından yapılan ve uzun süre boyunca etkili kalan bir iğne probleminizi çözebilir. Bunun yanında solunum yolu ile alınan flukazon da popüler tedavi seçenekleri arasında.
- Veterineriniz kedinize en uygun tedavi şeklini seçerken size yardımcı olacaktır.
- Enjeksiyon bir kere yapıldıktan sonra dozu azaltmak mümkün değil bunu aklınızda bulundurun. Enjeksiyon yapıldıktan sonra etkisinin geçmesini beklemeniz gerekebilir.
- Eğer ağızdan hap yoluyla tedavi etmeyi seçtiyseniz veterinerlerden kedinize hapı kolayca yutturmanız için üretilmiş olan içinde hapı koymanız için cebi olan mamalardan alabilirsiniz.
3. Solunum yoluyla ilacı nasıl vereceğinizi öğrenin. Bunu yapabilmek için önce ölçülü inhalasyon aleti (halk arasında puf da denir), kediler için özel üretilmiş hava haznesi ve maske edinmeniz gerekmekte. Önce kedinizi yavaş yavaş maskeye alıştırın, ilk başta kısa süreli tutup yavaş yavaş 20 saniyeye kadar süreyi uzatmaya çalışın. Sonrasında hava haznesini de maskeye bağlayabilirsiniz. İlacı verirken izlemeniz gereken yollar konusunda veterinerinize danışabilirsiniz.
- Önce ölçülü inhalasyon aletini çalkalayın ve hava haznesine bağlayın. Basınçlı kutuya bastırarak vermeniz gereken dozu hava haznesine boşaltın. Maskeyi kedinize taktıktan sonra 10-15 kere nefes almasını bekleyin.
4. Veterinerinizin yönergelerini izleyin. Kedinizin astımını tedavi etmek için hangi yöntemi kullanırsanız kullanın yapmanız gereken en önemli şey veterinerinizin yönergelerine tıpa tıp uymak. Aksi takdirde tedavinin kedinize pek faydası dokunmayabilir.
5. Yan etkileri tespit edebilmek için kedinizi izleyin. Stereoidler iştah artışı, normalden fazla susama ve idrar yapma gibi yan etkilere sebep olabilir. Solunum yoluyla alınan stereoidler de kedinizin boğazını tahriş edebilir veya ses kısıklığına sebep olabilir fakat ağızdan ve enjeksiyon ile alınan tedavilere göre daha az yan etkisi vardır.
- Kediniz fazla kiloluysa veya şeker hastalığı, kalp rahatsızlıkları gibi problemleri varsa stereoidlerin yan etkilerinin ortaya çıkması daha olası.
6. Kedinizin durumunu izleyin. Stereoidler kedilerdeki akciğer enfeksiyonlarını ve mukus birikimini tedavi etmekte çok etkili olmakla beraber eğer ilacı solunum yolu ile kedinize verdiyseniz kedinizin durumunda bir gelişme görmeniz 2 hafta kadar sürebilir. Enjeksiyon yolu ile veya ağızdan tedavi verdiyseniz çok daha kısa sürede gelişme göreceksinizdir.
Kedinizi Bronkodilatörler ile Tedavi Etmek
1. İlacı ne kadar sıklıkta vermeniz gerektiğini öğrenin. Bronkodilatörler çok hızlı etki gösterdiklerinden genelde çok ciddi astım krizlerinde kullanılırlar fakat veterineriniz kedinizin günlük olarak bu yolla tedavi olmasını da uygun görebilir. Nasıl kullanılması gerektiği hakkında veterinerinizden bilgi alabilirsiniz. Bazı durumlarda günlük kullanılması gerekebileceği gibi bazen sadece ihtiyaç olduğunda da kullanılabilir.
- Uzun süreli bronkodilatörler 12 saat kadar etkili kalır ve dolayısı ile astımı kontrol altında tutulması gereken kedilerde günlük olarak kullanılabilir. Daha hızlı etki eden bronkodilatörler ise acil durumlarda kullanılır ve 2-4 saat arası etkili kalır.
2. Bronkodilatörü verirken yönergelere tamamen uyun. Aynı stereoidler gibi bronkodilatörleri de ağızdan, enjeksiyon ile veya solunum yolu ile kedinize verebilirsiniz. Solunum yolu ile verilen bir bronkodilatör olan albuterol özellikle astım krizlerinde çok etkilidir. Terbütalin ise hem ağızdan hem de enjeksiyon ile verebilir fakat ağızdan şurup yolu ile verirseniz kedinizin biraz sersemlemesine sebep olabilir, bunu da aklınızda tutmanızda fayda var.
- Solunum yolu ile verilen bronkodilatörleri kedinize vermek için yukarıda stereoidler için verilen yönergeleri uygulayabilirsiniz.
- Bronkodilatörler genelde astım tedavisi için pek kullanılmaz çünkü stereoidlerin aksine enfeksiyona herhangi bir etkileri yoktur.
3. İlacın etkili olması için bekleyin. Bronkodilatörler çok hızlı bir şekilde kedinizin solunum yollarını açacaktır. Albuterolün etkisini göstermesi 5-10 dakika kadar alabilir. Diğer bronkodilatörlerin etki süresi ise 15-30 dakika arası değişebilir.
Astım Krizlerinde Müdahele Etmek
1. Krizlerde kedinize bir bronkodilatör verin. Aynı insanlarda olduğu gibi kediler de astım krizine girebilirler böyle durumlarda, veterinerinizin kontrolünde olması şartı ile, kedinize albuterol vermelisiniz.
- Astım krizi geçiren bir kedi muhtemelen vücudunu öne doğru eğip boynunu ileri doğru uzatacaktır. Bu tepkiler sadece astım krizi için değil genel olarak solunum yolları ile alakalı olan bütün hastalıklar için geçerli.
- Kedinize uzun süreli bir bronkodilatör veriyor olsanız bile kedinize kriz anlarında müdahale edebilmeniz için veterineriniz albuterol verebilir.
2. Kedinizi veterinere götürün. Kedinizin solunum yollarında ciddi bir sıkıntı varsa mutlaka bir veterinere görünmesi gerekli. Albuterol kedinizin solunum yollarını açıp onu rahatlasa da bu yeterli değil. Albuterolü verdikten sonra mutlaka veterinerinizi arayın ve durumdan haberdar edin veya kedinizi veterinerinize götürün.
3. Gerekli durumlarda kedinizi hastaneye yatırmanız gerekebilir. Kedinizin astım krizleri çok ciddi ise kediniz güçlenene ve kendine gelene kadar veteriner gözetiminde kalması gerekebilir. Böyle durumlarda veterineriniz kedinize bir bronkodilatör verip oksijen terapisi uygulayacak ve kedinizin durumunu izleyecektir.
Evinizde Değişiklikler Yapmak
1. Kedinizin astım krizini tetikleyen şeyleri tespit edin. Kedilerde astım çoğunlukla solunum yollarını rahatsız edebilecek bir şey soluduklarında ortaya çıkar. Kedinizin alerjisi olabileceği her şeyi tespit etmeniz biraz zor olabilir fakat parfüm, sigara dumanı, parfümlü deterjanlar, saç spreyi, toz gibi alerjenler aklınıza ilk gelmesi gereken maddeler olmalı.
2. Kediniz için tozsuz bir kum kullanın. Eğer kedinizin alerjilerini tespit edebildiyseniz buna göre adımlar atmanız gerekli. Örneğin kedinizin toza alerjisi varsa toz çıkarmayan bir kum kullanmaya başlamanız mantıklı olabilir.
- Hiçbir kedi kumu %100 tozsuz olamayacağı gibi daha az toz çıkaran kumları internetten, veterinerinizden veya petshoplardan bulabilirsiniz.
- Kediniz kumunu bir anda değiştirmenizi hoş karşılamayabilir. Böyle durumlarda yeni kumu eski kumu ile karıştırarak yavaş yavaş değiştirin.
3. Evinizde hava filtresi varsa bunları temizleyin. Hava filtreli kedinizin alerjisini tetikleyecek bir çok maddeyi barındırabilir. Filtrenizin kullanma kılavuzuna göre bu hava filtrelerini sık sık değiştirin.
4. Evinizi düzenli olarak süpürün. Evinizdeki toz miktarını azaltmak için haftada 1 ya da 2 kere evinizi süpürmeniz çok etkili olabilir.
5. Ev içerisinde sigara içmeyin. Sigara dumanı kedinizin astımını tetikliyor olabilir. Eğer sigara içiyorsanız dışarıda veya balkonda içmeniz kedinizin sağlığı açısından önemli.
